• تعریف آموزش به بیمار:

آموزش به بیمار ،فرآیندی است بیمار محور مبتنی بر نیازهای ابراز شده توسط پزشک و بیمار برای کمک به ‏بیمار جهت تصمیم گیری مشارکتی و آگاهانه در مورد بیماری که برای کنترل و کنار آمدن هر چه بهتر با ‏بیماری اجرا می گردد.‏ در حقیقت فرآیندی است هدفمند، سیستماتیک، منظم و طراحی شده که به موجب آن یادگیری اتفاق می افتد و به دنبال آن در آگاهی و نگرش و مهارت بیمار تغییر ایجاد می شود و صلاحیت و توانایی او را در مراقبت از خود افزایش داده و فعالیت هایی را انجام می دهد که به سطح سلامت و رفاه وی می افزاید و از بروز عوارض بالقوه پیشگیری می کند.آموزش به بیمار  ترکیب برنامه‌ریزی شده است از فعالیت‌های آموزشی به منظور کمک به افرادی که هم اکنون درحال تجربه کردن یک بیماری هستند یا اینکه دارای تجربه قبلی از یک بیماری می‌باشند، تا بتوانند به‌گونه‌ای در رفتار خود تغییر دهند تا منجر بهبودی آنها گردد .

• تعریف واحد آموزش به بیمار(واحد آموزش سلامت):

واحد آموزش به بیماردر بیمارستان  به مرکزی اطلاق می گردد که امکانات و ‏محتوای آموزش به مددجو را در حین بستری و پس از ترخیص  فراهم می نماید. این ‏مرکز  یکی از زیر مجموعه های  بیمارستان بوده و تحت نظارت دفتر پرستاری ‏خدمات خود را ارائه می نماید.

 آموزش به بیمار مسئولیت سنگینی است که اعضاء تیم بهداشتی و درمانی به خصوص پرستاران باید آن را مورد توجه قرار دهند.

امروزه آموزش مددجو از مهمترین نقش های پرستاران بوده و در حقیقت یکی از اجزای ضروری مراقبت های پرستاری است؛ که ارتقا و بازگرداندن سلامتی و سازگاری بیمار با اثرات بیماری را تسهیل می کند. پرستاران نقش ارزنده ای در آموزش به بیماران دارند؛ این بخش، جزء مهمی از وظایف مستقل آنان محسوب می شود.

برای مدیریت هدفمند آموزش ها برای بیماران و همراهان، کارگروه آموزش به بیمار هر سه ماه تشکیل می شود.

هر بخش رابط آموزش مختص خود را دارد و آموزش ها نیز توسط پرستار مسئول به بیمار ارائه می گردد.

هدف کلی واحد آموزش بیمار:‏
توانمند سازی بیماران جهت برنامه های خود مراقبتی به منظور ارتقاء سلامت و  برنامه ریزی جهت ترویج رویکرد آموزش به بیمار و فرهنگ سازی در این زمینه.

• اهداف اختصاصی واحد آموزش بیمار :‏

·         آشنایی مددجو با بیماری خود و برنامه های خود مراقبتی

·         افزایش توانایی در قدرت تصمیم گیری مددجو جهت ادامه درمان

·         افزایش دانش، نگرش و مهارت مددجو در زمینه مراقبت از خود

·         افزایش نتایج درمان با پایبندی بیشتر بیماران به اقدامات مراقبتی

·         کاهش هزینه های درمانی و بهداشتی

·         اطمینان از تداوم مراقبت ها

·         بهبود شیوه زندگی و کیفیت زندگی ‏

·         کاهش بروز عوارض بیماری

·         افزایش توانمندی و مشارکت در برنامه های درمانی و مراقبتی

·         افزایش استقلال بیمار در فعالیت های روزمره

·         تکمیل برنامه های درمانی

·         کاهش پذیرش مجدد بیماران

·         ارتقاء رضایت مددجو از خدمات درمان

·         توانمندسازی جامعه

·         کاهش اضطراب بیمار

·         کاهش دوره بستری

·         کاهش آسیب های روانی و نگرانی مددجو

• محور های اصلی آموزش:

      آموزش زمان پذیرش

      آموختن حین بستری

      آموزش زمان ترخیص

      آموزش پس از ترخیص

• مراحل انجام آموزش به بیمار

·         بررسی نیازهای یادگیری توان ها اولویت ها و آمادگی مددجو برای یادگیری

·         ارزیابی اعتقادات مذهبی فرهنگی موانع عاطفی امیال و انگیزه ها برای یادگیری، محدودیت های شناختی، عوامل فیزیکی، موانع زبانی و مسائل مالی مراقبت ها

·         اقدام به آموزش با در نظر گرفتن سن، طول مدت بستری در بیمارستان و ارزیابی نیازهای آموزشی

·         آموزش استفاده درست و ایمن داروها به مددجو و خانواده

·         آموزش استفاده مؤثر و ایمن از تجهیزات پزشکی  به مددجو و خانواده

·         آموزش واکنش های غذایی و دارویی به مددجو و خانواده

·         آموزش تغذیه و اصلاح رژیم غذایی به مددجو و خانواده

·         آموزش روش های نوتوانی جهت کمک به سازگاری با فعالیت مستقل

·         آموزش درباره نحوه دستیابی به منابع حمایتی در جامعه

·         آموزش به مددجویان در رابطه با زمان و نحوه درمان

·         استفاده از ابزار و امکانات مناسب آموزش با توجه به سن و شرایط و سطح سواد و آگاهی  مددجو

·         انتخاب موقعیت مناسب برای آموزش با توجه به شرایط بیمار

·         ثبت یافته ها ی خود و روش آموزش

• انواع فعالیت‌ها در آموزش سلامت

1-  برنامه‌ریزی و اجرای آموزش در سطوح مختلف شامل مراقبت از بیماران، آموزش به بیمار و همراه، آموزش خانواده، آموزش بیماری های مزمن، آموزش های پیشگیری ، روش های خود مدیریتی و خود مراقبتی ، نوتوانی، ایمنی ، محافظت از خطر ، پیشگیری از سوانح و …

2-  شناسایی فرصت ها و استفاده از امکانات و فرصت های موجود برای آموزش مانند امکانات مرکز درمانی

3-  تهیه مطالب و رسانه های آموزشی مانند کتاب، جزوات، پمفلت و پوستر‌های مختلف

4- سازمان دهی و برگزاری آموزش های گروهی: کنفرانس‌ها، جلسات آموزشی و ...

5-  گسترش و توانمندسازی نیروهای فعال در آموزش با  سازمان دهی و حمایت برنامه‌های آموزشی ضمن خدمت برای نیروهای شاغل.

• اطلاعات مربوط به سوپروایزر آموزش سلامت:

نام ونام خانوادگی:فاطمه پادیر

رشته تحصیلی: کارشناس ارشد پرستاری سلامت جامعه

اطلاعات تماس: 1- 07633347000 داخلی 5116

• چکیده ای از شرح وظایف سوپروایزر آموزش سلامت :‏

·         برنامه ریزی و اجرای  نیاز سنجی آموزشی از مددجویان و بیماران و اولویت بندی نیاز های آموزشی مددجو متناسب با هر گروه از بیماران که نیاز به آموزش خاص دارند.

·         طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر نیازسنجی آموزشی انجام شده از مددجو‏ وتدوین طرح درس

·          تهیه مطالب و رسانه های آموزشی

·         برگزاری دوره ها و کارگاه های آموزشی وجلسات ، آموزش های چهره به چهره، مشاوره و پیگیری جهت بیماران ، مددجویان و همراهان آنها

·         جمع آوری و ارائه گزارش عملکرد واحد آموزش به بیمار در فواصل مشخص به مراجع بالاتر

·         برگزاری کمیته آموزش به بیمار

·         بررسی اثر بخشی آموزش به بیمار مرکز و ارائه گزارش به دفتر پرستاری و ریاست مرکز